صفحه اصلی دانش سلامت دهان و دندان

اطلاعات عمومی دندانپزشکی

درمان ریشه یا روت کانال

درمان ریشه چیست ؟

همه دندانها بوسیله کانالهایشان بر روی فک قرار گرفته اند معمولاً دندانهای جلو یک کاناله هستند ولی دندانهایی که عقب تر قرار دارند بیش از یک کانال دارند در درون هر دندان انبوهی از بافت ها وجود دارند که رشته یا ساقه نامیده می شوند. در یک دندان سالم ساقه ها شامل فیبرهای زنده ، سلولهای عصبی و خون وجود دارد که خون  را به تمامی قسمت های ریشه (روت کانالها ) پخش می کنند . پوسیدگی یا آسیب می توانند سبب تخریب رشته های زنده شود. سلولهای مرده سبب کمبود تولید خون شده و زمینه را برای ایجاد عفونت مستعد می کند که منجر به آبسه کردن دندان و درد شدید آن می شود. درمان شدید یا روت کانال که بعنوان پر کردن ریشه یا درون بافتی شناخته می شود به معنی ترمیم آسیب دیدگی دندان و یا ترمیم ساقه سلولهای مرده و پرکردن فضای از بین رفته می باشد. دندانهای باقی مانده می توانند در وقت های بعدی ترمیم شوند.

دندانپزشک چه کاری انجام  می دهد؟

یک X-Ray   عکس رادیو گرافی می تواند تعداد و اشکال مختلف روت کانالها و همچنین نشانه های عفونت بوجود آمده را در اطراف استخوان دندان را به خوبی نمایش دهد. یک دندان می تواند شامل تعداد زیادی روت کانال باشد که عمل ترمیم در بعضی از آنها بخاطر شکلشان نسبت به دیگر کانالها  آسان تر انجام می گیرد برای خشک نگه داشتن روت کانالها در طول معالجه دندانپزشک از نوعی رول پنبه در اطراف دندان استفاده می کندکه این عمل Rubber Dam   نامیده می شود. انجام این عمل باعث خواهد شد که درمان راحت تر با لای دندان شما باز شود درست در پائین ساقه ها. سپس دندانپزشک از یک سری فایلها باریک مخصوص برای درآوردن ریشه های مرده یا از بین رفته استفاده می کند که درست در وسط و هسته دندان از روت کانال قرار دارند. در این زمان دندانپزشک ممکن است از یک مواد پر کردنی موقت (پانسمان ) استفاده کند و برای جلوگیری از عفونت برای شما تعدادی آنتی بیوتیک تجویز کند در این صورت پزشک وقت شما را به چند روز بعد ارجاع می دهد و سپس دندانپزشک به این ترتیب مراحل درمان را کامل خواهد نمود. در مرحله بعدی دندانپزشک روت کانالها را پرخواهد نمود. پر کردگی در حفره باقی مانده و در قسمت بالای دندان قرار می گیرد ویا در صورتیکه نیاز بود ( در صورت نیاز ) روکش دندان میتواند تاج دندان را در قسمت بالای دندان قرار بگیرد. روت کانال در دندانهایی که پر شده اند ممکن است نسبت به سایر دندانهای دیگر تیره تر به نظر بیایند که می توان برای سفید کردن رنگ آنها از بلیچینگ استفاده نمود.

مزایای روت کانال چیست ؟

ریشه های آسیب دیده ممکن است سبب دندان درد شوند اما معمولاً با انجام روت کانال این درد خیلی سریع پایان می یابد . بدون پر کردن ریشه ، یک دندان با ریشه های آسیب دیده در نهایت ممکن است که به کشیدن دندان بی انجامد. همچنین احتمال عفونت نیز در دندان آسیب دیده وجود دارد. عمل پر کردن ریشه ها معمولاً با موفقیت انجام می شود و ممکن است حتی سالها به طول انجامد اما احتمال درمان مجدد  در صورت رجعت مجدد عفونت در دندان وجود خواهد داشت در صورتیکه ورم و التهاب در نوک ریشه پدیدار شده و ادامه یابد، باید آن ناحیه را کاملاً تمیز کرده و آن را پر کردکه این عمل با عنوان Apicectomy   شناخته می شود.

 

 

مواد پر کردنی همرنگ دندان

مواد همرنگ دندان چه موادی هستند؟

این مواد بعنوان جایگزین برای دندانی هستند که پوسیده شده و یا از بین رفته است و یا در اثر حادثه ای آسیب دیده و یا شکسته شده است . حتماً تا به حال  چیزهایی در مورد کامپوزیت ، گلاس آینومر و کامپومر از دندانپزشک خود شنیده اید این موارد همگی جز ماده های پرکردنی همرنگ دندان بشمار می روند.

دندانپزشک چه کارهایی انجام میدهد؟

ü        معمولاً دندانپزشک در این خصوص از داروی بی حسی استفاده کرده و اطراف دندان مورد نظر را توسط یک تزریق  (داروی بی حسی ) بی حس می کند البته در موارد جزئی مثل پرکردگی ها کوچک دندان احتیاجی به داروی بی حسی نیست . 

ü        دندانپزشک قسمت هایی از دندان را که قبلاً پرشده و یا ذره ای پوسیدگی دارند توسط یک دریل کوچک پرسرعت خارج کرده و درون آن را خالی می کند و قسمت های سست و ضعیف دندان را که ممکن است در آینده دچار شکستگی شوند خارج کرده و از بین می برد.

ü        دندانپزشک سپس دندان را توسط آب پرفشار درون توربین ها  شسته و سپس خشک می کند و سپس داخل دندان را هوا میدهد.

ü        سپس دندانپزشک سطح دندان را خراشیده و توسط یک اسید ملایم و مخصوص آن را ترمیم می کند. این عمل به استحکام پرکردگی دندان کمک موثری خواهد کرد.

ü        سپس سطح دندان را که ترمیم شده با چسب مخصوص که خاصیت چسبندگی قوی دارد روکش کرده و مواد پرکردنی را در محل مورد نظر قرار میدهد و آنرا کاملاً درون حفره دندان فشار داده و پر می کند که درست متناسب با شکل و فرم دندان در جای خود قرار می گیرد. پس از اینکه مواد پر کردنی را درون دندان قرار داد و ماده سفت شد دندانپزشک توسط دستگاه لایت کیور به آن اشعه می دهد . در هنگامی که دندانپزشک با اشعه کار می کند شما می توانید ببینید که پزشک و دستیاران او از عینک مخصوص استفاده می کنند و در آخر تمیز کردن و پالیش کردن دندان امری ضروری است.

مزایای پرکردن چیست ؟

برخلاف مواد پر کردنی نقره ای رنگ آما لگام مواد پرکردنی همرنگ دندان  که کاملاً به دندان چسبیده و به آن فرم میدهند. بنابراین ماده برای ترمیم دندانهای جلو که دچار آسیب ، شکستگی و یا پوسیده شده اند بسیارموثر و مفید به شمار می آید. این ماده همچنین می تواند بعنوان روکشی برای دندان به شمار بیاید که می تواند قسمت هایی از دندان را که تغییر رنگ  داده و امکان ترمیم آن وجود نداردکاملاً بپوشاند. مواد پر کردنی همرنگ نسبت به مواد آمالگامی که رنگ دندان را تیره می کنند کمتر مورد توجه قرار می گیرند درصورتیکه مواد همرنگ دندان موادی هستند که نیاز به ترمیم می کنند. دندانهایی که نیاز به ترمیم دارند در برابر مواد همرنگ نیاز به آمادگی کمتری دارند تا نسبت به مواد آمالگام . مواد پر کردنی همرنگ دندان همچنین می توانند جهت ترمیم دندانهای عقب نیز بکار گرفته شوند البته در صورتیکه دندان زیاد دچار پوسیدگی و آسیب نشده باشد . NHS    اخیراً توجهی به مواد پر کردنی همرنگ دندان که می توانند بر روی سطوح گزنده دندانهای عقب قرار بگیرند نمی کند و این به این دلیل است که مواد همرنگ در برابر فرسایش ، سائیدگی و جویدن غذا از ماندگاری کمتری نسبت به مواد آمالگامی ( نقره ای ) برخوردارند. همچنین مواد همرنگ بر روی دندانهای عقب به سختی قرار می گیرند چون آنها به شرایط خشک محیط دهان نیاز دارند .

 

 

تمیز نگهداشتن دندانهای مصنوعی یا بریجها

به چه دلیل تمیز کردن دندانها امری مهم تلقی می شود ؟

درست همانند دندانهای طبیعی ، دندانهای مصنوعی و بریجها نیز می توانند ذرات غذا را در لابه لای خود جمع آوری کرده و بر روی پلاک دندان تشکیل رسوب را بدهند که بیشتر این رسوبات توسط باکتری ها شکل می گیرند در صورتیکه از دندانهای مصنوعی و بریجها مراقبت کنید و آنها را تمیز و سالم نگهداردید می توانید مانع ایجاد پوسیدگی در آنها شوید و همچنین می توانید دندانهای طبیعی خود را نیز حفظ کرده و از بروز بیماریهای لثه نیز جلوگیری کنید که منجر به از دست دادن دندانها می شود. این موضوع همچنین به احساس راحتی و اعتماد به نفس شما و بهتر به نظر رسیدن ظاهرتان نیز تاثیر بسزایی دارد. دندانهای مصنوعی کثیف می تواند سبب ایجاد زخم در لثه و ورم و التهاب آن شود . تمیز کردن دندانهای مصنوعی بسیار کار ساده ای است چرا که می توانید براحتی آنرا از دهان خود خارج کنید. تمیز کردن و مراقبت از بریجهایی که در دهان ثابت شده اند به مراتب کار سخت تری است . دندانپزشک طریقه مراقبت و تمیز کردن از آنها را به شما نشان خواهد داد.

چگونه می توان از دندانهای مصنوعی مراقبت نمود؟

دندانهای مصنوعی را درون یک لگن آب تمیز کنید بطوریکه هنگامیکه آن ها را درون آب  می اندازید آسیب نبینند و یا  شکسته نشوند. هر روز هنگام استفاده از این دندانها چه موقع گذاشتن و چه موقع بیرون آوردن آنها را مسواک کنید و کاملاً بشوئید. از دندانپزشک خود در مورد روشهای خیس خوردن و تمیز کردن دندان و نوع محلول سوال کنید . تنها محلول دندانها به تنهایی آنها را تمیز نمی کند ، بلکه حتما باید آنها را مسواک کنید. قبل از اینکه دندان را داخل دهان قرار دهید حتماً آنها  را بشویید. دندانهای مصنوعی به طور نرمال باید حداقل 4 الی 6 ساعت و ترجیحاً 8 ساعت در شبانه روز در دهان گذاشته شوند. به هر حال اگر فکر می کنید که این کار برای شما    باعث خجالت و غیر عملی است به ناچار باید زا آنها استفاده کنید. هنگامیکه نمی خواهید از دندانهای مصنوعی استفاده کنید حتماً آنها را در درون محلول مخصوص قراردهید. محلولهای ضد عفونی کننده را از داروخانه های معتبر می توانید تهیه نموده و استفاده نمائید.

چگونه می توان بریجها را تمیز نمود؟

چگونگی تمیز کردن بریجها بستگی به چگونگی ساختار آنها و به جایی دارد که بریجها در آنها کارگذاشته شده اند. بریجها نیز همانند دندانهای مصنوعی احتیاج به تمیزی و مراقبت  دارند، باید همیشه بریجها را توسط خمیر دندانهای حاوی فلوراید مسواک کنیدو همچنین همه قسمت ها از جمله قسمت های زیرین و پائینی آنها را نیز به دقت تمیز و براق کنید . برای تمیز کردن بریجها حتماً باید از خمیر دندان و نخ دندانهای مخصوص استفاده کنید.  از مسواکها ویا آب پرفشار بطوریکه به قسمت های زیرین بریجها نفوذ کند استفاده کنید. با تمیز نگهداشتن دندانها و بریجها می توانید از لثه های خود محافظت کرده و از بوی بد دهان نیز جلوگیری کنید. افرادیکه بطور مداوم از دندانهای مصنوعی استفاده می کنند ممکن است بعضی مواقع دچار التهاب و ورم و یا حتی عفونی شدن لثه ها شوند که قسمت عنوان Oral Thrush   شناخته می شود. این مورد بیماری بیشتر برای افرادی اتفاق می افتد که تمام مدت از آنها دندانهای مصنوعی استفاده می کنند. یک بهداشتکار دهان و دندان نیز برای جلوگیری از بیماری Oral Thrush    بسیار مهم است.

 

 

پروتزهای متحرک ( دندانهای مصنوعی متحرک )

پروتز متحرک چیست ؟

آنها نوعی دندان جایگزین    برای دندانهایی که از بین رفته اند محسوب می شوند . پروتز های جزئی برای مواردی استفاده می شوند که تعداد دندانهای از دست رفته کم باشد و پروتز های کامل در مواردی که کل دندانها از بین رفته باشد مورد استفاده قرار می گیرند . پروتز های کامل از بهترین مواد اکریلیک (پلاستیک) ساخته می شوند و همچنین پروتزهای جزئی نیز می توانند از این نوع مواد ساخته شوند . متناوباً باآنها می توانند شامل نوعی دندانهای اکریلیکی و بر پایه فلزی روشن باشند. این نوع دندانهای مصنوعی از امنیت بیشتری برخوردارند و زیاد بزرگ نیستند اما بسیارگران قیمت هستند.

دندانپزشک چه مراحلی را انجام میدهد ؟

در ابتدا دندانپزشک از یک سری مواد قالبگیری مخصوص جهت بدست آوردن قالب دهان بیمار استفاده می کند و  تکنسین دندانساز این قالبها را برای ساختن دندانهای مصنوعی (پروتز ) بکار می گیرد. در بعضی مواقع ممکن است طی 2 مرحله قالبگیری صورت بگیرد . تکنسین از تکه هایی موم برای تثبیت کردن مدل دندان (پروتز ) استفاده می کند . دندانپزشک آنها را در دهان بیمار می گذارد تا موقعیت آنها در ارتباط با فک ها و نحوه جایگیری آنها در دهان امتحان کند. سپس دندانپزشک موم ها را کمی انعطاف داده و آنها را محکم بر روی دندانها قرار میدهد تا بدین وسیله فرم شکل گیری دندانها را بر روی یکدیگر به دندانساز نشان دهد. و به این ترتیب شکل و فرم اصلی دندان ( پروتز ) ساخته شده در دهان بیمار گذاشته شده و مورد آزمایش و امتحان قرار می گیرد. دندانپزشک در مورد چگونگی تثبیت آنها در دهان بیمار پرسش خواهد نمود و همچنین در مورد چگونگی احساس شما ، احساس راحتی یا عدم آن و نظر و عقیده تان بر اساس آخرین تغییرات آنها (پروتز ) نظر خواهی می کند. سپس پروتز های آزمایشی ( آزمایش شده ) مجدداً به لابراتوار بازگردانده می شوند که  بصورت پروتز دائمی و ثابت ساخته شوند. و پس از این مراحل پروتز ها آماده استفاده قرار می گیرند. سپس دندانپزشک از شما میخواهد  چند روز یکبار به ملاقات او بروید تا از چگونگی کارکرد پروتزهای شما آگاهی پیدا کند.  اگر آنها (پروتزها )  مشکلی داشته باشند می توانند مجدداً در سایز کوچکتری ساخته شوند.

مزایای استفاده از پروتز چیست؟

در صورتیکه شما تعدادی از دندانهای خود را از دست داده باشید ، پروتز ها می توانند وضعیت ظاهری شما و همچنین جویدن ، گاز گرفتن و نحوه صحبت کردن شما را بهبود ببخشند. آنها سفارشی و بر طبق شکل و اندازه دهان شما ساخته شده و تا حد ممکن طبیعی ساخته می شوند. پروتز ها باعث می شوند که از فرسایش و سائیدگی و یا شکستگی و آسیب دندانهای باقی مانده جلوگیری شود  بدون پروتزها ممکن است که دندانهای طبیعی جابجا شده و یا کج شوند. دندانهای مصنوعی (پروتز ها ) می توانند پس از اینکه در آورده شوند سریعاً در جای خود قرارگیرند و هیچ کس از وجود آنها در دهان شما مطلع نمی شود اینها پروتزهای فوری نامیده می شوند. پروتزها هرگز نمی توانند جای خود دندانهای طبیعی را بگیرند پس بنابراین مدت زیادی طول می کشد تا به آنها عادت کنید در صورتیکه قبلاً از دندان مصنوعی استفاده نکرده اید از دندانپزشک بخواهید در مورد مشکلات آن هنگام گذاشتن و بو داشتن برای شما توضیح دهد. و همچنین در مورد چگونگی مراقبت کردن از آنها و نگهداری صحیح آنها شما را آگاه کند.

 

 

رژیم غذایی سالم

به چه علت رژیم غذایی سالم امری مهم تلقی می شود؟

سلامت عمومی شما و مقاومتتان در برابر انواع بیماری ها تا حد زیادی  بستگی به نوع رژیم غذایی شما و تعادل و میزان ( بالانس ) رژیم دارد.عادتهای خوردن و آشامیدن شما همچنین بر روی بهداشت و سلامت دندانهای شما نیز تاثیر بسزایی دارد . پلاکهای دندانهای شما از جنس و یا ماده سخت و یا نرم مانندی است که برروی دندانها ساخته می شوند که بیشترین ساختار آنها را باکتری هایی تشکیل میدهند که در انواع غذاها و نوشیدنی ها وجود دارند و تولیدات زائد ناشی از مصرف این غذاها ، تشکیل اسید را می دهند و به این ترتیب این اسیدها توسط حل کردن موادغذایی بر روی سطح دندان باعث آسیب رساندن به دندانها می شوند. و در صورتیکه این فرایند مدام تکرار شود در نتیجه منجر به پوسیدگی دندان نیز بشوند. غذا و تمامی نوشیدنی های گاز دار و یا نوشیدنی های خیلی داغ و آب معدنی های گاز دار انواع آب میوه ها در درجات اسیدی مختلف همگی باعث آسیب رساندن به دندانها هستند. سرکه و انواع ترشی جات ، مرکبات ، نمونه هایی از انواع غذاهای اسیدی محسوب می شوند. پس از جمله اسیدها ، دندانها این فرصت را پیدا می کنند که خودشان را ترمیم کنند . از بروز بسیاری از مشکلات و بیماریهای دهان و دندان می توان پیشگیری نمود در صورتیکه شما :

ü        دندانها و پلاکها را 2 مرتبه در روز توسط خمیر دندانها ی حاوی فلوراید مسواک کنید

ü        روزانه سعی کنید از مقدار کمتری غذاهای اسید دار و نوشیدنی های شیرین مصرف کنید. سعی کنید از این نوشیدنی ها هنگام غذا استفاده کنید نه در بین وعده های غذایی .

ü        جویدن آدامس بعد از غذا می تواند موثر باشد چون باعث ترشح بزاق دهان شده و به دندانها کمک می کند که خود را ترمیم کنند.

ü        در بین غذا حتما ً باید از نوشیدنی های سالم مصرف کنید که دارای شکر و یا اسید نباشند. شیر و آب نوشیدنی ها ی سالمی به شمار می روند و همچنین چای و قهوه البته در صورتیکه به آنها شکر اضافه نکنید.

ü        باید سعی کنید که در بین غذاها از خوردن انواع نمک ها پرهیز و اجتناب  کنید . در صورتیکه عادت به خوردن اسنک دارید تنها اسنک های سالم را مصرف کنید که دارای اسید و شکر نباشند، میوه های تازه ، سبزیجات تازه ، انواع ساندویچ ها ، توست ها ، نان پیتزا همگی جز اسنک های سالم به شمار می روند. بخاطر حفظ سلامت عمومی خود ، روزانه حتما ً باید پنج نوع سبزی و میوه استفاده کنید . فراورده های روزانه مثل پنیر ، جز اسنک های سالمی برای دندان به شمار می روند.به شرطی که در مصرف آن  زیاده روی نکنید و از چاقی نیز جلوگیری کنید.

قوانین را به  خاطر داشته باشید :

ü        همیشه سعی کنید دندانهای خود را 2  مرتبه در روز توسط خمیر دندانهای حاوی فلوراید مسواک کنید.

ü        تنها از نوشیدنی ها و اسنک های سالم در بین غذاها مصرف کنید.

ü        روزانه حداقل 5 نوع میوه و سبزی مصرف کنید.

  .....................................

 

تعداد بیشماری از مواد دندانپزشکی که اخیراً مورد استفاده دندانپزشکان قرار می گیرد حالت چسبندگی دارند که به صورت لایه ای ضخیم به دندان چسبیده می شود . در عمل ترمیم سطح دندان کمی حالت زبری پیدا می کند و همچنین ممکن است که سطوح دندان کاملاً مسدود (بسته ) شود . این عمل Etching   نامیده می شود و در این روش دندانپزشک از نوعی اسید بی ضرر و نرم مانند استفاده می کند.

دندانپزشک چه کاری انجام میدهد ؟

ü        در بعضی  مواقع ممکن است از بی حسی ( داروی بی حسی ) دندان استفاده کند اما همیشه لازم نیست .

 ü          ...............

ü        هنگامیکه دهانتان  را باز نگه داشته اید ، دندانپزشک برای مدت کوتاهی رسید را از روی سطح دندان شما بر می دارد.

ü        دندانپزشک دهان شما را با آب پرفشار توربین به طور کامل شستشو داده و سطوح دندان را کاملاً تمیز می کند.

ü        سپس دهان شما را خشک کرده و سطح دندان را چک می کند . ( در صورت نیاز مجدداً دندان را Etched  می کند )

ü       ..........

مزایا و فواید Etching چیست ؟

پیوستگی بین دندان و ترمیم می تواند بسیار محکم و ثابت شکل بگیرد بطوریکه تا مدتهای طولانی دوام داشته باشد.اما اگر این پیوستگی شکسته شود ممکن است که ترمیم در محل مورد نظر خاصیت چسبندگی پیدا نکند و به دندان چسبیده نشود.

 
صفحه 4 از 8

 


 

Persian Gulf Smile Award


 

BDIA DENTAL 2014

عضویت در شبکه آموزش مجازی دندانپزشکی

نظرسنجی

چگونه با سایت ما آشنا شدید؟
 

انجمن های دندانپزشکی ایران

انجمن رادیولوژی دهان, فک و صورت

انجمن پریودنتولوژی ایران

انجمن اندودانتیست های ایران

انجمن ارتودنتیست های ایران

انجمن دندانپزشکی کودکان ایران

انجمن جراحان فک و صورت

انجمن دندانپزشکان ترمیمی ایران

انجمن دندانپزشکان عمومی ایران